Paratiroid bezleri tiroid bezi arka yuzune yapışık olarak bulunan 4 adet ufak bezlerdir. Bunlar paratiroid hormonu salgilar. Paratiroid hormon azligi ve fazladsı hastalıklar yapar.
Tiroid ve paratiroid uzmanı Prof Dr Metin Ozata
.Paratiroid bezleri tiroid bezinin arkasinda ve yapisik olarak bulunur ve 4 adettir. Iki tanesi yukarida iki tanesi asagidadir. Bir paratiroid bezinin agirligi en fazla 70 mg kadardir ve boyutu 6x5x2 mm kadar, yani oldukca kucuktur.
Paratiroid bezinden paratiroid hormonu salgilanir. Paratiroid hormonu kandaki kalsiyum duzeyine gore salgilanir. Kanda kalsiyum dusuk ise paratiroid hormonu salgilanir ve bu hormon bobrek ve kemiklere direkt olarak etki ederek ve bagirsaklara dolayli yoldan etki ederek kan kalsiyumunu yukseltir. Kanda kalsiyum yuksek ise paratiroid hormonu az salgilanir.
Kanda kalsiyum ayarlanmasinda bobregin de onemli rolu vardir. Paratiroid hormonu bobrekte D vitamininin aktif hale gelmesine (1, 25 (OH)2D3) katkida bulunur. Bobrekten suzulen kalsiyumun geri alinmasinda paratiroid hormonunun etkisi vardir.
Paratiroid hormonu kemiklere etki ederek kemiklerden kalsiyum ve fosforun ayrilmasini saglar. Paratiroid hormonu ayrica D vitamini yoluyla barsaklardan kalsiyum emilimini de artirir. Paratiroid hormonu bobreklerden kalsiyum emilimini artirirken idrarla fosfat atilimini artirir.
Kalsiyumun vucutta, yani kanda, bir dengede tutulmasinda iskelet, bagirsaklar, bobrek, paratiroid hormonu ve D vitamininin onemli rolu vardir. Normal eriskin bir kiside diyetle alinan gunluk kalsiyum miktari 1000 mg kadardir. Bobreklerden her gun 10 gram kalsiyum gecer ve bunun 100- 300 mg kadari idrarla atilir. Kalsiyum esas olarak iskelet kemiklerinde depo edilir ve iskeletimizde yaklasik 1000 gram kalsiyum bulunur.