PARATIROID HASTALIGI-PROF DR METIN OZATA

PARATIROID HORMON AZLIGI (HIPOPARATIROIDIZM )

Genetik veya sonradan olusan hastaliklar nedeniyle paratiroid hormon (PTH) azalmasi (hipoparatiroidi) olusur.
Paratiroid hormon azalmasi nedeniyle kan kalsiyumu duser. Idrarla fosfat atilamadigindan kanda fosfat artar.

Nedeni :

Parathormon azliginin en onemli nedenleri  paratiroid bezlerinin ameliyatta hasara ugramasi veya alinmasi, boyuna yapilan radyoterapi (isin tedavisi) ve magnezyum azligidir.

Klinik Ozellikler     
Paratiroid hormon azligi nedeniyle kan kalsiyumunun dusmesi nedeniyle hastalarda cogunlukla parmak uclari ve agiz cevresinde uyusma ve karincalanma, agrili olabilen kas kramplari  olusabilir. Elde ebe eli seklinde kasilma olusur. Kalsiyum asiri duserse bu defa nefes borusunda kasilma  meydana gelir.  Kalsiyum dusuklugunde epilepsi tipinde kasilmalar, halsizlik, anksiyete ve nefes daralmasi gorulebilir.
Kalsiyum dusuklugune bagli olarak bu hastalarda ayrica  kuru cilt, saclarda  kuruluk, kabalik, tirnaklarda kirilma, sac dokulme,  dis bozukluklari olabilir.

Tani :
Teshis icin kanda kalsiyum duzeyine bakilir. Albumin duzeyi 4 mg/dl’in altinda oldugunda her 1 gr’lik albumin dusuklugu icin olculen serum kalsiyum duzeyine 0,8 mg ilave edilerek duzeltilmis kalsiyum duzeyi hesaplanir. Aslinda en dogrusu mumkunse serum iyonize kalsiyum duzeyini olcmektir.
Bu hastalarda parathormon dusuk, kan kalsiyumu dusuk, kan fosfor duzeyi ise yuksek cikar.

Tedavi:
Kalsiyum dusuklugu cok siddetli ise damar yoluyla kalsiyum tedavisi yapilir.  Yasami tehdit eden siddetli  bulgularla  karsimiza cikarsa acil olarak  damar yoluyla kalsiyum  verilerek  tedavi edilir.
Diger hastalarda  kalsiyum ilaclari ve D vitamini  verilir.  Elementer kalsiyum yemeklerle birlikte 3-4 doza bolunmus olarak 1-3 gr/gun verilir. Hipoparatiroidizmde  1,25(OH)2D3 preparatlari (calcitriol 0.25-1 μg/gun) ile tedavi daha uygundur. Fakat bu preparatlarin daha pahali olmasi nedeniyle 50000-100000 U/gun dozunda esit etkinlikteki D3 veya D2  ilaclari kullanilabilir.
Bu hastalarda tedavi omur boyu olacagi icin hastalarin bobrek ve hiperkalsemi (Kan kalsiyum yuksekligi) komplikasyonlari acisindan yakin takibi gerekir.